Wednesday, September 11, 2013

L for Lopon or Legjarwa or legshepa (Dzongkha language teacher/lecturer/professor)


WHAT CAN I BECOME Language, technically, is the best method of human communication, be it spoken or written.  It’s perhaps too the best mode of “self expression”.
For a country, with its national language as Dzongkha, having a good grasp of it will take you far and wide.  Which means, if you are a person teaching it, you are teaching them a whole lot?
By learning all those Buddhist philosophy and Dzongkha language you become a good human being where you are taught the Buddhist precepts and human values like Ten Virtue, boddhicitta and etc. Learning  


Who can become a Lopon?
-Someone with good knowledge and command over language, of course.  But, being bilingual,     
  English preferred as the other language, is an added bonus
-To impart the knowledge, one should enjoy teaching and have interest in the field
-Patience and dedication, qualities one should possess while embracing the teaching career

Qualification
-A minimum qualification of Class XII is required to get enrolled in one of the teacher training colleges in the country
-One should have good marks in Dzongkha to specialize in teaching the language
-Bachelor’s degree or Master  in any field with good background knowledge in Dzongkha
-B.Ed in Dzongkha.

Where to study?
-Much emphasis on the language can be given if studied in the Institute of Language and Culture
  Studies, Royal University of Bhutan, Taktse, Trongsa, in the country
-Buddhist Institutes, Centre’s and Colleges or Universities in the country and outside, especially      
  India and Nepal.
-B.Ed in Dzongkha, Paro college of Education.


Challenges
-Making students and others to grow their interest towards language
-Introducing and making students like the language
-At a time, when many view the language secondary to English, onus falls on teachers to make it
  relevant
-Usage of Dzongkha in carrying out office work and other area




Market
-Dzongkha language teachers are much in demand, both in private and government Organization   
  like land commission, RCSE, DDC, other Sectors, NGO , Schools and Universities.
-A Dzongkha Lopen earns from Nu 13,000 a month to Nu 80,000, depending on their working    
  experience.

I am proud to be lopen or Legjarwa(lecturer)


I watched my friends graduate from high school and taking up fancy courses in colleges but for me I kept it simple although I qualified for science with eighty three percent. I got enrolled at the Institute of Language and Culture Studies in Semtokha in 2006 after completing Class X, studied Buddhist philosophy, translation, Medicine, Logic, History and Bhutanese literature.  Since then I developed liking for the subjects, which are done in Dzongkha. I went on to become a Dzongkha Lecturer when I graduated in 2011.
I am always fancied by the teaching profession and I loved the language. But it is not plain sailing for Dzongkha teachers today. In times like today, children are more into English than Dzongkha as of my knowledge. They’d understand English almost instantly, but it takes more than five times the effort to make them understand a word in Dzongkha. Knowing both the languages and being able to communicate in the right way was the possible way out, I think.
Being a Dzongkha Lopen, it was my moral responsibility to encourage student to learn the language and keep their interest alive because Dzongkha is equally important. It is important for language teachers to be prepared to teach students of all ages and standards. Student find Dzongkha very difficult to learn, so it’s important for us to teach them the way they can understand. But despite the challenges, I love teaching and the language did not dip me at all.  In fact, at every step I discovered new things or learned new things.
My greatest satisfaction is in seeing those students, who couldn’t perform well in Dzongkha, obtain good marks at the end of the year.

I handle more than 150 students in the school and to see student having good knowledge over Dzongkha is a huge accomplishment for me. I was born to be teacher and I love to be teacher and teaching them. Teaching profession for me is, as learning is a two-way process, I want to learn myself while teaching others.

Tuesday, September 10, 2013

ཐིམ་ཕུག་ལྷ་མོའི་སྒྲུབ་མཆོད།


ལོ་བསྟར་ཧོར་ཟླ་ ༨ པའི་ཚེས་ ༦ ལུ་ ཐིམ་ཕུག་ལྷ་མོའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་ ལྷ་མོ་
གཙོ་མོའི་དངོས་འཆམ་མཇལ་ནིའི་ངལ་གསོ་ཨིན།
འབྲུག་གི་རྒྱལ་ས་ཐིམ་ཕུག་ལུ་ ལོ་བསྟར་བཙུགས་སྲོལ་ཡོད་པའི་ འདོད་
པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་མོ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དུད་སོལ་མའི་དངོས་འཆམ་
དང་ ལྷ་དབང་སྒྲུབ་མཆོད་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་སྔོན་ལྷོ་མོན་ཁ་བཞི་ལུ་མིང་ཙམ་ཡང་
མ་གྲགས་པའི་ ཡ་མཚན་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དུས་མཆོད་ཅིག་ཨིན།
དེ་ཡང་རྒྱལ་སྲས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ནམ་མཚན་
གཞན་གྷ་ན་པ་ཏི་ཟེར་ཞུ་མི་འདི་ ང་བཅས་རའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་བཀྲིན་འགྲན་ཟླ་
དང་འབྲལ་བའི་ ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེའི་སྲས་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེའི་ཡང་སྲིད་དང་
པ་ཨིན། ཁོ་གིས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དུད་སོལ་མ་འདི་དངོས་ཉམས་མནལ་ལམ་
ཚུ་ནང་ ཡང་བསྐྱར་གྱི་བར་དུ་ཞལ་མཇལ་ཞིང་ གསུང་ཐོས་ཀྱི་ལུང་བསྟན་དང་
བསྟུན་ཏེ་ ལྷ་མོ་གཙོ་མོ་འཁོར་དང༌བཅས་པའི༌སྐུ་འཆམ་ང་བཅས་ར་ཚུ་གིས་ ད་
ལྟོའི་བར་ན་མཇལ་ནི་གི་སྐལ་བ་ཡོད་མི་འདི་ བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྒྱལ་སྲས་ཀུན་
དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་དེ་གནང་གནངམ་ཨིན།
རྒྱལ་སྲས་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་འདི་ ཡབ་དབོན་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་ཡུམ་ཀརྨ་ལྷ་
མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་ལུ་ གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤར་ཕྱོགས་བཀྲ་ཤིས་སྒང་གི་ས་
ཁུལ་མཚམས་འབྲོག་དགོན་ནམ་ བཀྲིས་ཆོས་གླིང་དུ་ དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ས་སྦྲུལ་ཧོར་ཟླ་ ༡༠ པའི་ཚེས་ ༢ ལུ་ སྔོན་གྱི་སྨོན་
ལམ་གྱི་ལུང་བསྟན་དང་འཁྲིལ་ཏེ་སྐུ་འཁྲུངས་ནུག།
ཟླ་བ་གཅིག་དེ་ཅིག་ཁ་ལུ་ གཡུས་ཁ་གི་བླ་སློབ་ཚུ་གིས་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་
ཅིག་ཨིན་པའི་ལུང་བསྟན་གནངམ༌མ༌ཚད༌ ཟླ་བ་དྲུག་དེ་ཅིག་ལུ་རྒྱ་གར་ལས་
ཛོ་ཀི་ཧེ་རུ་ཀའི་ཆས་ཅན་གཉིས་བྱོན་ཏེ་ ཁྲུས་གསོལ་དང་གསེར་སྐྱེམས་གསོལ་
མཆོད་ཕུལ་ཏེ་ མཚན་གྷ་ན་པ་ཏི་ཟེར་གསོལ་ནུག།
ལོ་ལྔ་ལས་སྐུ་ཚེ་སྔ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ་ སྔོན་མའི་ཅ་
ཆས་ཚུ་ག་ར་ངོས་འཛིན་མཛདཔ་ལས་ རིམ་པ་བཞིན་འབྲུག་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱན་
དྲངས་ཏེ་རྒྱལ་སྲས་སྤྲུལ་སྐུར་མཚན་གསོལ་དང་ཁྲི་མངའ་གསོལ་ཞུ་ནུག།
དེ་ལས་ མི་ཕམ་ངག་དབང་འབྲུག་སྒྲ་རྒྱ་མཚོ། རྡོ་རྗེ་དབང་རྒྱལ། ངག་དབང་
བསམ་གཏན། དམ་ཆོས་པད་དཀར་ཚུ་ཡོངས་འཛིན་སྦེ་བསྟེན་ཏེ་མཁས་པའི་ཡང་
རྩེར་སོན་ཏེ་ གོང་མའི་གདན་ས་ཆེན་པོ་ལྕགས་རི་ལུ་བླ་སྒྲུབ་དང་ བདེ་མཆོག་གི་
བསྙེན་པ་སོགས་ལུ་བརྩོན་ཅིང་བཞུགས་པའི་སྐབས་ བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོ་སྡོམ་
པ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་ གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་ཚུ་ཡང་
ཞལ་དངོས་སུ་གཟིགས། དམ་ཅན་སྲུང་མ་ཚུ་ཡང་ མི་བཞིན་དུ་དངོས་སུ་སྲུང་
སྐྱོབ་དང་ ཕྲིན་སྒྲུབ་བྱེད་པ་སོགས་གྲུབ་པའི་མངའ་དབང་ལུ་འབྱོར་ནུག།
ཕྱིས་སུ་ ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་ཁྲིའི་ཐོག་ལུ་ཕེབས་ཏེ་བཀྲིས་ཆོས་
ཀྱི་རྫོང་གི་དབུ་རྩེ་ཆེན་མོར་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཤིག་ལུ་སྐྱེ་མེད་འོད་གསལ་གྱི་
ཉམས་ལ་ སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་མནལ་ལམ་བཟུམ་ཅིག་ནང་ དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་
མཇལ་ཏེ་ ལུང་བསྟན་ཐོབ་མི་འདི་རྗེ་རང་གིས་གསུང་རིས་སུ་བཀོད་མི་ནང་།
མ་ཅིག་དུད་སོལ་ལྷ་མོ་སྙིང་ལ་དྲན། །ཐུགས་རྗེས་བཟུང་ཞེས་སྨྲེ་ངག་གསོལ་
བཏབ་པས། །ལྷ་མོ་དར་གྱི་སློག་པ་གསོལ་བ་ཅིག །བྱུང་ནས་བུ་ཁྱོད་ཡར་ལ་
ལྟོས་ཤིག་གསུངས། །བདག་སེམས་རབ་དགའི་དད་པས་ཡར་བལྟས་ཚེ། །ནམ་
མཁའི་དཀྱིལ་དུ་ཐིག་ལེ་སྔོ་སྐྱ་ཅིག །ཧྲིལ་ཧྲིལ་རྟ་བདུན་འོད་ཟེར་དང་འདྲེས་པ། །
ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་རྗེ་ཡ་ཀི་ཡིན་ནོ་གསུངས། །དེ་ཀར་བདག་ཉིད་དྲན་མེད་ས་ལ་འགྱེལ། །
སླར་ཡང་ལྷ་མོ་གཞོན་ནུ་ཡིད་འོང་དེས། །ཞལ་འཛུམ་དང་བཅས་མཛེས་པའི་
ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས། །བདག་གི་སྤྱི་བོ་ནས་བཟུང་ཡར་བཏེག་སྟེ། །ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་མེད་
དབྱིངས་རིག་དག་པའི་ཀློང་། །མ་འགག་ལོངས་སྐུ་ཕ་རྗེ་ཡིན་ནོ་བུ། །སྤྲུལ་སྐུ་ཁྱེད་
དང་འདྲ་བ་ག་ལ་སྲིད། །ཐུགས་ངལ་མ་མཛད་ལྷ་སྲས་ཀུན་ཏུ་དགའ།།
ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ རྨི་ལམ་དུ་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་དུས་སྐབས་དེར་ ཡེ་
ཤེས་ལྷ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པ་བཞིན་
ཕྱི་རབས་རྣམས་ཀྱི་དད་རྟེན་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྐྱེན་སེལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་
ཁྱད་པར་ཅན་ལུ་གཟིགས་ཏེ་ སྤུངས་ཐང་ཁའི་མགོན་མངས་སྒྲུབ་མཆོད་དང་རྗེས་
སུ་མཐུན་པར་ ཐིམ་ཕུག་བཀྲིས་ཆོས་རྫོང་ནང་ལུ་ཡང་ ལྷ་མོ་དུད་སོལ་མའི་སྒྲུབ་
མཆོད་ཆེན་མོ་འདི་ས་ཆོག་ནས་བརྩམས་ཏེ་ མཐའ་རྒྱས་སྨོན་ལམ་གྱི་བར་སྔར་
མེད་གསར་དུ་འཛུགས་པར་མཛད་པ་མ་ཚད་ ལྷག་པར་ཟླ་ ༨ པའི་ཚེས་དྲུག་གི་
ཉིན་མར་ལྷ་མོ་རེ་མ་ཏིས་སྣ་དྲངས་ཏེ་ ལྷ་མོ་མཆེད་བཞི་དང་སྒོ་མ་བཞི་གདོང་ཅན་
བརྒྱད། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གཙོ་མོ་དང་ དེའི་ཕྱག་ཞུ་སྟེ་འགུགས་བྱེད་ གསོད་
བྱེད་ སྒྲོལ་བྱེད་གསུམ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་འཆམ་རྒྱལ་སྲས་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ཁོ་
རང་གིས་བརྩམས་ཏེ་ གནང་མི་ག་ཨིནམ་སྦེ་ ད་ལྟོ་བར་ན་ ལྷ་འཆམ་མཐོང་གྲོལ་
ཆེན་མོ་དངོས་སུ་མཇལ་ནི་ཡོད།
དེའི་ཉིན་མར་ གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ངལ་གསོ་བཞག་དགོ་མི་འདི་སྤྱིར་ལྷ་མོ་
གཙོ་མོའི་དངོས་འཆམ་འདི་ རྒྱལ་སྲས་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དག་སྣང་
ལུ་མཇལ་ཏེ་ལུང་བསྟན་ཐོབ་པའི་གནང་བ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ལྷ་མོའི་འཆམ་གསར་
བརྩམས་མཛད་ཡོདཔ་ལས་ གཏེར་འཆམ་མཐོང་གྲོལ་ཆེན་མོ་དང་། གཉིས་པ་ལུ་
ལྷ་མོའི་དངོས་འཆམ་མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་ རང་གི་སྡིག་སྒྲིབ་དག་ རྐྱེན་ངན་བར་
ཆད་བསལ་ནི་དང་ དད་པ་སྦོམ་བསྐྱེད་དེ་ གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཅིན་ མཆོག་ཐུན་
མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཡང་ ཐོབ་ནི་ཨིན། གསུམ་པ་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་བསྟན་
པའི་ཕྲིན་ལས་དང་ དགེ་འདུན་འདུས་སྡེ་ཆེན་པོའི་བདག་གཉེར་གཙོ་བོ་ཅིག་ མ་
ཅིག་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་འདི་གིས་མཛད་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ང་བཅས་རའི་དཔལ་ལྡན་
འབྲུག་པའི་བསྟན་པ་ ཇི་སྲིད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་
དང་ འདོད་གསོལ་ཞུ་ནིའི་གོ་སྐབས་ཡང་ དེ་སྐབས་ཐོབ་དོ་ཡོདཔ་ལས་བརྟེན་ཏེ་
ཨིན།
དེ་འབད་ནི་འདི་གིས་ ལྷ་མོ་གཙོ་མོའི་དངོས་འཆམ་མཇལ་ནིའི་ངལ་གསོའི་
སྐབས་ རང་བཞིན་དགའ་སྤྲོ་བསྒྱུར་ནི་གི་དོན་དག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ལོ་གཅིག་ལུ་
དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གཙོ་བོའི་ཞལ་མཇལ་ནི་ཚར་གཅིག་ལས་མེདཔ་ལས་ ག་དེ་
འབད་རུང་དད་མོས་སྦོམ་མའི་ཐོག་ལས་ཞལ་མཇལ་ཏེ་ གསོལ་འདེབས་སྨོན་
ལམ་བཏབ་དགོཔ་ག་ནི་ལས་གལ་ཆེཝ་ཨིན་ནོ།། །།




Sunday, September 8, 2013

Do Not Hurt Yourself




One night a snake while it was looking for food entered a carpenter’s workshop.

The carpenter, who was a rather untidy man, had left several of his tools lying on the floor. One of them was a saw.

As the snake went round and round the shop, he climbed over the saw, which gave him a little cut.

At once, thinking that the saw was attacking him, he turned around and bit it so hard that his mouth started to bleed.

This made him very angry. He attacked again and again until the saw was covered with blood and seemed to be dead.

Dying from his own wounds, the snake decided to give one last hard bite then turned away. The next morning the carpenter was surprised to find a dead snake on his doorstep.

Lesson to Learn: Sometimes in trying to hurt others, we only hurt ourselves. 

Sunday, September 1, 2013

Negative People Think Negative



There was a hunter who bought a bird dog, the only one of its kind in the world that could walk on water. He couldn't believe his eyes when he saw this miracle.

At the same time, he was very pleased that he could show off his new acquisition to his friends. He invited a friend to go duck hunting.

After some time, they shot a few ducks and the man ordered his dog to run and fetch the birds. All day-long, the dog ran on water and kept fetching the birds. The owner was expecting a comment or a compliment about his amazing dog, but never got one.

As they were returning home, he asked his friend if he had noticed anything unusual about his dog.

The friend replied, "Yes, in fact, I did notice something unusual. Your dog can't swim."

Some people always look at negative side.

Comments System

Disqus Shortname